مجله اینترنتی روزگار

فرانسواز ساگان، داستان نویس معاصر فرانسوی، زنی زیبا، جسور و لذت طلب بود که پابرهنه پشت فرمان اتومبیلهای مسابقه می نشست و سن تروپه در جنوب فرانسه را زیر پا می گذاشت، جهان ادبیات را شیفته خود می کرد و در مصرف مواد مخدر چنان بی رویه عمل می کرد که سگش از بو کردن دستمالهای گردن او مسموم می شد!

فرانسواز ساگان در سال ۲۰۰۴ درگذشت و بعد از فرونشستن توفان رسوایی های گریز از مالیات و فساد مالی این هنرمند، آنچه از او بجا مانده (البته بجز میراث ادبی اش) مبلغ ۶۰۰ هزار یورو (۴۷۰ هزار پوند) بدهی است. با این حال فرانسه یک بار دیگر دلباخته آن دسته از ادیبان زن خود شده که با آثار، روابط عاشقانه و راه و روش عجیب و غریبشان در زندگی، هنجارهای جامعه و روزگار خود را به چالش می گرفتند.

انتشار زندگینامه جدیدی از ساگان به قلم یکی از عشاق مونث او، ساخت یک فیلم سینمایی بر اساس سرگذشت او و انتشار دوباره ۹ اثر از آفریده های ادبی وی پس از سالها، باعث شده که مجله ادبی "لیر" در فرانسه پیش بینی کند که سال ۲۰۰۸ سال رنسانس ادبی فرانسواز ساگان باشد.

بدهی ها و رسوایی های مالی ساگان نشانگر آن است که او واپسین سالهای عمرش را به تهیدستی گذراند. ناشران رغبت نداشتند هیچ یک از رمانها، نمایشنامه ها و مجموعه مقالات او را که شمارشان از ۴۰ عنوان فراتر است منتشر کنند و این آثار رفته رفته در بازار نایاب شد. اکنون پسر او که مراقبت از میراث مادرش را به عهده گرفته است امید دارد که یک اقتباس سینمایی از اولین رمان مادرش و تب "ساگان ستایی" که اکنون فراگیر شده، باعث بشود که آثار این هنرمند برای نسل جدید کتابخوانهای فرانسوی از نو انتشار یابد.

البته شیفتگی به این نویسنده بعد از آن باب شد که فرانسه شاهد تجدید چاپ گسترده آثار سیمون دوبوآر، اندیشمند و دیگر زن رمان نویس معاصر این کشور و نیز تجلیل و تکریم فراوان از ادیت پیاف، آوازخوان فرانسوی بود. آثار دوبوآر به مناسبت صدمین سالگرد تولد او بتازگی از نو منتشر شد.

فیلم زندگی به رنگ گل سرخ، (La Vie en Rose ) بر اساس زندگی پیاف که سال پیش بر اکران آمد با استقبالی چشمگیر مواجه شد و اسکار بهترین بازیگر زن به هنرپیشه اول این فیلم تعلق گرفت. اکنون سینماگران امیدوارند که زندگی ساگان نیز برای مردم همان قدر جذاب باشد. در فرانسه، تولید فیلمهای ملهم از سرگذشت هنرمندان کم و بیش تازگی دارد و در اغلب موارد زندگی زنانی مورد توجه فیلمسازان قرار می گیرد که شکننده و آسیب پذیر بوده اند و عمری کوتاه داشته اند.

ساگان که نام اصلی اش فرانسواز کوآره بود در خانواده ای ثروتمند و بورژوآ بدنیا آمد. در هجده سالگی (۱۹۵۴) با انتشار نخستین رمان جنجال برانگیزش، "سلام بر غم" به شهرت رسید. او با اولین مبغلی که به عنوان دستمزد دریافت کرد یک اتومبیل جاگوار خرید و شیوه زندگی زنی خوشگذران و ولخرج را در پیش گرفت.

در سال ۱۹۵۷ در یک تصادف اتومبیل بشدت آسیب دید. این حادثه باعث اعتیاد او به مورفین، داروهای آرامبخش و مواد مخدر شد، اعتیادی که تا پایان عمر با او ماند. علاوه بر این، ساگان در نوشیدن الکل هم افراط می کرد و همواره با پرهیز و امساک غذا می خورد. در سفری که در سال ۱۹۸۵ با فرانسوا میتران، رئیس جمهور وقت فرانسه به کلمبیا داشت، در هلی کوپتر رئیس جمهور، در مصرف کوکائین زیاده روی کرد اما جان سالم بدر برد.

ماری دومینیک لولیور، نویسنده زندگینامه جدید ساگان که کتاب تحسین شده اش همزمان با تب "ساگان ستایی" انتشار یافته است، دلیل گرایش دوباره فرانسویان را به این نویسنده، دلتنگی می داند که شهروندان فرانسوی نسبت به فرانسه بعد از جنگ با تمام لذت جویی ها و شکوفایی اقتصادی اش احساس می کنند.

خانم لولیور می گوید: "زندگی ساگان نمونه مجسم شهرتی زودرس بود، چیزی که دلمشغولی جامعه کنونی ماست." به نظر این زندگینامه نویس، الگوی شخصیتی ساگان الگوی ملکه ای کودک صفت و نازپرورده بود که در کانون توجه قرار می گرفت و از این موقعیت خود لذت می برد. زنی که سرخوشی محض را به هر بهایی می خواست.

به عقیده خانم لولیور، زندگی ساگان را می توان پیش درآمدی بر ظهور عصر نیکلا سرکوزی دانست، مردی خستگی ناپذیر با جاه طلبی بی پایان که تعطیلاتش را در کشتیهای مجلل می گذراند و یک مدل معروف را به همسری می گیرد. ساگان در چند دهه پیش، پرچمدار عصری و نسلی بود که از لذت مذهبی تازه ساخته است.

بعضی از آثار فرانسواز ساگان از جمله رمان "سلام بر غم" به فارسی ترجمه شده است.